راهنمای آزمون
تشخیص ضعف پیش‌نیاز درسی؛ قبل از تکرار یک فصل چه بررسی کنیم؟
با بررسی محل توقف در حل سؤال، ضعف پیش‌نیاز را پیدا کنید و برای همان مهارت تمرین بچینید؛ همراه با مثال و روش بررسی نتیجه.
تحریریه آزمون‌بانک ·
محل توقف را پیدا کنید
گاهی یک فصل را دوباره می‌خوانیم، اما هنگام حل سؤال همان‌جا متوقف می‌شویم. برای تشخیص ضعف پیش‌نیاز درسی، از آخرین تلاش خود شروع کنید: سؤال را روی برگه‌ای تازه حل کنید و کنار نخستین مرحله‌ای که نمی‌توانید ادامه دهید علامت بگذارید. فعلاً پاسخ‌نامه را باز نکنید؛ قرار است مشخص شود دقیقاً چه کاری از دست شما برنمی‌آید. عبارت کلیِ این فصل را بلد نیستم، برای انتخاب تمرین کافی نیست. بنویسید آیا نمی‌توانید رابطه مناسب را انتخاب کنید، داده‌ها را به زبان ریاضی تبدیل کنید یا معادله‌ای را که ساخته‌اید حل کنید. این سه توقف، تمرین یکسانی نمی‌خواهند. اگر مسیر حل را می‌شناسید ولی در یک مهارت قبلی گیر می‌کنید، همان مهارت نامزد بررسی است.
مهارت قبلی را جداگانه امتحان کنید
برای مهارتی که به آن شک دارید، چند سؤال کوتاه و مستقیم از کتاب درسی یا منبع فعلی خود انتخاب کنید. این سؤال‌ها باید فقط همان مهارت را بسنجند و پیچیدگی فصل جدید را نداشته باشند. مثلاً اگر در سؤال فیزیک رابطه را درست نوشته‌اید ولی جابه‌جایی عبارت‌های جبری را انجام نمی‌دهید، ابتدا یک معادله ساده را بدون زمینه فیزیکی حل کنید. اگر تمرین مستقل را هم نمی‌توانید پیش ببرید، بازگشت به آن پیش‌نیاز انتخاب معقولی است. اگر آن را راحت حل می‌کنید، بررسی کنید چرا در سؤال اصلی نتوانسته‌اید از آن استفاده کنید. شاید مشکل، تشخیص زمان استفاده از مهارت باشد. بر اساس یک سؤال درباره کل فصل قضاوت نکنید؛ چند نمونه متفاوت را ببینید.
زنجیره پیش‌نیاز را کوتاه و مشخص بنویسید
برای سؤال اصلی، یک زنجیره کوتاه از کارهای لازم بنویسید. مثلاً در یک مسئله حرکت، ممکن است لازم باشد اطلاعات صورت سؤال را استخراج کنید، واحدها را هماهنگ کنید، رابطه مناسب را بنویسید و سپس معادله را حل کنید. حالا کنار هر مرحله مشخص کنید کدام را مستقل انجام می‌دهید و کدام به کمک نیاز دارد. این نوشته نباید به فهرست تمام مباحث سال‌های قبل تبدیل شود. فقط مهارت‌هایی را ثبت کنید که در همین سؤال واقعاً استفاده شده‌اند. اگر تبدیل واحد مشکل دارد، مرور همه مباحث ریاضی ضرورت ندارد. در درس‌های مفهومی هم همین روش کاربرد دارد: مشخص کنید کدام تعریف، رابطه یا تمایز را برای فهم سؤال لازم داشته‌اید و نتوانسته‌اید توضیح دهید.
برای همان گره، تمرین ترمیمی بچینید
از بخش آموزشی مربوط به مهارت ضعیف شروع کنید، یک مثال را بررسی کنید و سپس تمرینی مشابه را خودتان حل کنید. بعد به سراغ نمونه‌ای بروید که ظاهر متفاوتی دارد. هدف این است که بتوانید روش را انتخاب و اجرا کنید؛ صرف آشنا شدن با مراحل پاسخ‌نامه، معیار کافی برای پایان تمرین نیست. برای شروع، می‌توانید سه تمرین کوتاه انتخاب کنید و پس از دیدن نتیجه درباره ادامه تصمیم بگیرید. این تعداد یک پیشنهاد است، نه نسخه ثابت. اگر در هر سه تمرین توقف مشابهی دارید، توضیح همان بخش را دوباره بررسی کنید یا سؤال مشخصی از معلم بپرسید. به‌جای درخواست توضیح کل فصل، مرحله حل و کاری را که نمی‌توانید انجام دهید نشان دهید.
به سؤال اصلی برگردید و نتیجه را بسنجید
پس از تمرین پیش‌نیاز، سؤال اولیه را از ابتدا و بدون نگاه به راه‌حل حل کنید. بررسی کنید آیا از محل توقف قبلی عبور کرده‌اید و می‌توانید دلیل انجام آن مرحله را توضیح دهید. سپس یک سؤال دیگر از همان مبحث انتخاب کنید تا معلوم شود مهارت ترمیم‌شده در مسئله‌ای تازه هم قابل استفاده است. اگر سؤال اولیه حل شد اما نمونه تازه همچنان دشوار بود، محل توقف جدید را ثبت کنید؛ ممکن است گره دیگری باقی مانده باشد. در برنامه مطالعه، نام مهارت و تمرین بعدی را بنویسید، مثلاً تبدیل واحد در مسائل حرکت. اگر از گره قبلی عبور کرده‌اید، مطالعه فصل را ادامه دهید. بازگشت به پیش‌نیاز باید با یک نیاز مشخص شروع شود و با بررسی همان نیاز پایان بگیرد.